هیسترکتومی با لاپاراسکوپی یکی از روش‌های جراحی برای برداشتن رحم است که با ایجاد برش‌های کوچک در ناحیه شکم انجام می‌شود اما این جراحی در چه شرایطی ضرورت پیدا می‌کند و چه مزایایی نسبت به جراحی باز دارد؟ آگاهی از نحوه انجام عمل، مراقبت‌های بعد از جراحی و مدت زمان نقاهت به شما کمک می‌کند با آمادگی بیشتری برای درمان تصمیم بگیرید. دکتر ویدا تقی‌پور بازرگانی با بررسی شرایط جسمی و علت نیاز به جراحی می‌تواند در انتخاب مسیر درمانی مناسب و آگاهی از مراحل این عمل به شما کمک کند.
هیسترکتومی با لاپاراسکوپی چه زمانی انجام می‌شود؟
هیسترکتومی زمانی مطرح می‌شود که درمان‌های کم‌تهاجمی‌تر یا دارویی پاسخ کافی نداده باشند و بیماری گسترده شده باشد البته توجه داشته باشید که انجام جراحی برای هر درد یا خونریزی نیست و پیش از آن، علت علائم باید با دقت مشخص شود که این موضوع در مشاوره با دکتر ویدا تقی پور بازرگانی، نتیجه سونوگرافی، نمونه‌برداری‌های لازم، سابقه درمان و خواسته‌های بیمار برای انتخاب مسیر درمان بررسی می‌شود.
- فیبروم رحم بزرگ یا علامت‌دار که خونریزی، فشار لگنی یا کم‌خونی ایجاد کرده است.
- خونریزی غیرطبیعی رحم که علت آن بررسی شده و با درمان‌های دیگر کنترل نشده است.
- آندومتریوز یا دردهای مزمن لگنی
- افتادگی رحم که باعث احساس فشار، ناراحتی یا اختلال عملکرد شده است.
- برخی ضایعات پیش‌سرطانی یا سرطانی، با توجه به تشخیص و برنامه درمانی متخصص
برای دریافت نوبت مشاوره از دکتر ویدا تقی پور بازرگانی بهترین متخصص زنان در مشهد فرم زیر را پر کنید.
تفاوت روش لاپاراسکوپی با جراحی باز
در لاپاراسکوپی رحم، برش‌های شکمی کوچک‌تر از جراحی باز هستند و این ویژگی اغلب با درد کمتر محل برش و بازگشت سریع به فعالیت‌های سبک همراه است با این حال، بزرگی رحم، چسبندگی شدید ناشی از جراحی یا بیماری قبلی، وضعیت عمومی بیمار و احتمال بدخیمی بر انتخاب روش اثر دارد.
| ویژگی | هیسترکتومی لاپاراسکوپی | هیسترکتومی باز شکمی |
|---|---|---|
| برش جراحی | چند برش کوچک روی شکم | یک برش بزرگ‌تر روی شکم |
| دوره بازگشت به فعالیت سبک | اغلب کوتاه‌تر | اغلب طولانی‌تر |
| کاربرد | برای بسیاری از موارد مناسب، در صورت امکان فنی | در برخی رحم‌های بسیار بزرگ، چسبندگی پیچیده یا شرایط خاص |
| تصمیم نهایی | بر پایه بررسی جراح و شرایط بیمار | بر پایه بررسی جراح و شرایط بیمار |
آمادگی‌های لازم قبل از جراحی هیسترکتومی با لاپاراسکوپی
آمادگی قبل از جراحی هیسترکتومی با لاپاراسکوپی به کاهش خطر عوارض و انجام ایمن‌تر عمل کمک می‌کند. رعایت توصیه‌های پزشک و اطلاع‌رسانی درباره وضعیت سلامت، داروهای مصرفی و سوابق پزشکی برای برنامه‌ریزی دقیق جراحی اهمیت دارد.
- انجام آزمایش‌های خون و بررسی‌های تصویربرداری تجویزشده
- اطلاع به پزشک درباره داروها، حساسیت‌ها و بیماری‌های زمینه‌ای
- قطع یا تنظیم داروهای خاص فقط با دستور پزشک
- رعایت دستورهای مربوط به ناشتا بودن پیش از عمل
- پرهیز از مصرف سیگار و دخانیات طبق توصیه پزشک
- هماهنگی برای همراه و بازگشت به منزل پس از جراحی
- آماده‌سازی محیط خانه برای استراحت و گذراندن دوران نقاهت
جراحی هیسترکتومی با لاپاراسکوپی چگونه انجام می‌شود؟
عمل هیسترکتومی با لاپاراسکوپی پس از بیهوشی و با ایجاد چند برش کوچک در شکم انجام می‌شود و جراح با کمک دوربین و ابزارهای ظریف، رحم را با دقت خارج می‌کند. جزئیات عمل و امکان انجام آن به اندازه رحم، وجود چسبندگی و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد.
ایجاد برش‌های کوچک و ورود دوربین
ابتدا چند برش کوچک روی شکم ایجاد می‌شود تا دوربین لاپاراسکوپی و ابزارهای جراحی از طریق آن‌ها وارد شوند. تصاویر ارسالی از دوربین به جراح کمک می‌کند تا در حین جراحی، رحم و اندام‌های لگنی را با دیدی دقیق‌تر بررسی و جراحی را هدایت کند.
جدا کردن رحم از بافت‌های اطراف
در عمل هیسترکتومی با لاپاراسکوپی، جراح رگ‌ها، رباط‌ها و بافت‌هایی را که رحم را در جای خود نگه می‌دارند، با دقت جدا می‌کند. بسته به علت انجام جراحی، وضعیت بیمار و نظر پزشک، ممکن است هم‌زمان بخش‌های دیگری از دستگاه تناسلی نیز بررسی، حفظ یا درمان شوند.
خارج کردن رحم و بستن برش‌ها
در پایان جراحی، جراح محل عمل را از نظر خونریزی و آسیب احتمالی به بافت‌های اطراف بررسی می‌کند. سپس ابزارها خارج می‌شوند و برش‌های کوچک شکم با بخیه یا روش مناسب بسته می‌شوند. بیمار پس از پایان بیهوشی به بخش ریکاوری منتقل می‌شود تا وضعیت عمومی، میزان درد و علائم حیاتی او تحت نظر قرار گیرد.
بعد از برداشتن رحم با لاپاراسکوپی چه نکاتی را رعایت کنیم؟
دوران نقاهت بعد از هیسترکتومی با لاپاراسکوپی در مقایسه با جراحی باز به طور معمول کوتاه‌تر است، اما سرعت بهبودی به شرایط جسمی فرد و نوع جراحی بستگی دارد پس رعایت توصیه‌های پزشک و توجه به علائم هشداردهنده به کاهش عوارض و بازگشت ایمن به فعالیت‌های روزمره کمک می‌کند.
- استراحت کافی و افزایش تدریجی فعالیت‌های روزانه
- پیاده‌روی سبک برای کمک به گردش خون و کاهش خطر لخته شدن خون
- تمیز و خشک نگه داشتن محل برش‌ها طبق دستور پزشک
- مصرف داروهای تجویزشده در زمان مشخص
- پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین و ورزش شدید تا زمان تایید پزشک
- خودداری از رابطه جنسی و استفاده از تامپون تا پایان دوره توصیه‌شده توسط پزشک
- نوشیدن آب کافی و مصرف غذاهای سرشار از فیبر برای پیشگیری از یبوست
- مراجعه به پزشک در صورت بروز تب، درد شدید، خونریزی زیاد یا ترشحات بدبو
چه علائمی نیاز به تماس فوری دارند؟
لکه‌بینی خفیف یا ترشح کم در برخی افراد طی روزهای نخست رخ می‌دهد، اما خونریزی شدید واژینال طبیعی نیست. اگر هم در مورد شدت یک علامت تردید دارید، تماس با پزشک انتخاب مناسبی است:
- تب، لرز یا ترشح بدبو از واژن یا محل برش
- خونریزی شدید، دفع لخته‌های بزرگ یا درد شدید و کنترل‌نشده
- قرمزی منتشر، تورم یا خروج چرک از زخم
- تنگی نفس، درد قفسه سینه، غش یا تورم و درد یک‌طرفه ساق پا
- ناتوانی در ادرار کردن، استفراغ مداوم یا نفخ شدید رو به افزایش
سوالات متداول مربوط به هیسترکتومی با لاپاراسکوپی
بسیاری از بیماران پس از پایدار شدن وضعیت، در مدت کوتاهی ترخیص می‌شوند؛ اما مدت بستری به نوع عمل و شرایط فرد بستگی دارد. بازگشت به کارهای سبک اغلب از جراحی باز سریع‌تر است ولی شروع کار سنگین یا ورزش باید تنها با تایید پزشک انجام شود.
خیر، اندازه، تعداد و محل فیبروم‌ها، شدت علائم، تمایل به حفظ باروری و وضعیت عمومی بیمار تعیین‌کننده‌اند. در برخی موارد درمان دارویی، روش‌های حفظ‌کننده رحم یا برداشت خود فیبروم بررسی می‌شوند. هیسترکتومی زمانی انتخاب می‌شود که با اهداف درمانی و شرایط بیمار هم‌خوانی داشته باشد.
نیاز به پاپ اسمیر پس از عمل به برداشته شدن یا حفظ دهانه رحم، علت جراحی و سابقه نتایج غیرطبیعی بستگی دارد. اگر دهانه رحم باقی بماند، غربالگری اغلب ادامه پیدا می‌کند.
جمع‌بندی
هیسترکتومی با لاپاراسکوپی تصمیمی است که باید با توجه به علت جراحی، وضعیت سلامت و نظر پزشک متخصص گرفته شود. آشنایی با مراحل عمل، مراقبت‌های پیش از جراحی و نکات مهم دوران نقاهت به شما کمک می‌کند با آگاهی بیشتری این مسیر درمانی را طی کنید همچنین، رعایت توصیه‌های پزشکی و توجه به علائم هشداردهنده، نقش مهمی در کاهش خطر عوارض و بازگشت ایمن به فعالیت‌های روزمره دارد. برای بررسی شرایط فردی و انتخاب برنامه درمانی مناسب می‌توانید از راهنمایی‌های دکتر ویدا تقی‌پور بازرگانی بهره‌مند شوید و پرسش‌های خود را درباره جراحی و مراقبت‌های پس از آن مطرح کنید.
