ورزش بعد از لاپاراسکوپی زنان نباید با تمرین سنگین شروع شود. اغلب افراد می‌توانند از همان روزهای ابتدایی راه‌رفتن کوتاه و آرام را آغاز کنند، اما دویدن، بدنسازی، حرکات شکم و فعالیت پرفشار باید تا ترمیم برش‌ها و تایید پزشک به تعویق بیفتد. توجه داشته باشید که هدف از حرکت زودهنگام، افزایش تدریجی توان بدن است؛ نه آزمودن تحمل درد. فعالیت نامناسب می‌تواند درد لگن، کشیدگی محل برش، خونریزی یا خستگی را تشدید کند اگر جراحی گسترده‌تری انجام شده یا حین عمل مشکلی رخ داده است برنامه فعالیت باید کاملا شخصی‌سازی شود.
چه زمانی بعد از انجام لاپاراسکوپی می‌توان ورزش کرد؟
بعد از جراحی لاپاراسکوپی بیشتر بیماران می‌توانند در صورت نداشتن سرگیجه یا درد شدید، از چند ساعت بعد از عمل یا روز نخست، پیاده‌روی آرام را آغاز کنند. بااین‌حال، زمان بازگشت به ورزش منظم برای همه یکسان نیست. پزشک با درنظرگرفتن نوع و وسعت جراحی، وجود بخیه‌های داخلی، بیماری‌های زمینه‌ای و روند بهبودی، زمان مناسب برای شروع فعالیت‌های ورزشی را تعیین می‌کند.
روزهای اول: راه‌رفتن کوتاه و کنترل‌شده
در ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول چند نوبت راه‌رفتن کوتاه در خانه معمولا انتخاب مناسبی است. این کار به کاهش خطر لخته خون، بهبود گردش خون و رفع تدریجی نفخ و درد شانه ناشی از گاز جراحی کمک می‌کند. مسیر باید صاف باشد و بیمار کنار خود همراه داشته باشد به‌ویژه اگر هنوز داروی مسکن مصرف می‌کند.
توجه داشته باشید که در این مرحله، خستگی یا کشش خفیف اطراف ناف و پایین شکم قابل انتظار است؛ اما درد تیز، ضعف شدید، تنگی نفس یا افزایش خونریزی نشانه فشار بیش از حد است از همه مهم‌تر باید زمان راه‌رفتن خود را کوتاه کنید و به بدن فرصت استراحت بدهید.
بیشتر بخوانید: درد بعد از لاپاراسکوپی تا چه زمانی ادامه دارد؟
هفته اول: افزایش تدریجی فعالیت روزمره
در هفته اول می‌توان مدت پیاده‌روی را آرام‌آرام بیشتر کرد؛ برای مثال چند دقیقه به هر نوبت اضافه شود، مشروط بر اینکه درد و خونریزی بیشتر نشود. کارهای سبک شخصی نیز قابل انجام هستند اما بلند کردن وسیله سنگین، بالا و پایین رفتن مکرر از پله و کارهای خانه پرتحرک هنوز مناسب نیست.
یک معیار ساده این است که فعالیت نباید باعث افزایش نیاز به مسکن یا تشدید علائم تا روز بعد شود. خستگی قابل‌توجه یا افزایش درد پس از فعالیت نشان می‌دهد که لازم است شدت و مدت تحرک کاهش یابد.
هفته دوم تا چهارم: ورزش سبک بدون فشار شکمی
اگر روند بهبودی طبیعی باشد و پزشک محدودیتی نگذاشته باشد، پیاده‌روی با سرعت متوسط، حرکات کششی ملایم گردن و شانه و تمرین‌های آرام تنفسی گزینه‌های مناسبی هستند. حرکات باید بدون حبس نفس، پرش، چرخش شدید تنه یا انقباض قوی عضلات شکم انجام شوند.
شنا، یوگا، پیلاتس و دوچرخه ثابت را نباید خودسرانه زود شروع کرد. تماس زخم با آب استخر یا وان، کشش محل برش و فشار روی کف لگن می‌تواند روند بهبود را مختل کند اما باید اشاره کنیم که زمان شروع این فعالیت‌ها به بسته‌شدن کامل زخم و نظر جراح وابسته است.
برای دریافت راهنمایی تخصصی درباره مراقبت‌های بعد از لاپاراسکوپی، زمان بازگشت به ورزش یا سایر مشکلات زنان، فرم زیر را تکمیل کنید.
چه ورزش‌ها و حرکاتی بعد از لاپاراسکوپی ممنوع یا محدود هستند؟
بعضی فعالیت‌ها در دوره نقاهت به شکم، لگن و محل ورود ابزار جراحی فشار وارد می‌کنند. محدودیت این حرکات برای همه یکسان نیست،اما تا زمانی که جراح اجازه نداده است، احتیاط در برابر فشار ناگهانی و بلند کردن بار اهمیت ویژه‌ای دارد.
تمرینات شکم و حرکات پرفشار
درازونشست، پلانک، کرانچ، حرکت کوهنوردی، برپی، پرش و تمرینات شدید شکم در هفته‌های ابتدایی مناسب نیستند. این حرکات فشار داخل شکم را بالا می‌برند و می‌توانند کشش، درد یا ناراحتی در اطراف برش‌ها ایجاد کنند. بازگشت به تقویت عضلات مرکزی باید با برنامه تدریجی باشد.
وزنه‌برداری و حمل بار سنگین
بلند کردن وزنه، جابه‌جا کردن وسایل خانه، حمل کودک یا خرید سنگین می‌تواند در عمل همان فشار تمرین مقاومتی را به بدن وارد کند. مقدار وزن مجاز بر اساس نوع جراحی متفاوت است؛ بنابراین بهتر است عدد ثابتی را بدون توصیه پزشک معیار قرار ندهید.
دویدن، ورزش‌های تماسی و حرکات ناگهانی
دویدن، فوتبال، والیبال، ورزش رزمی و فعالیت‌هایی با تغییر جهت سریع، فشار و تکان زیادی به لگن وارد می‌کند. اگر درمان آندومتریوز، کیست تخمدان، چسبندگی یا جراحی وسیع‌تری داشته‌اید، درباره زمان بازگشت به این تمرین‌ها حتما راهنمایی اختصاصی بگیرید.
علائم هشدار هنگام ورزش بعد از لاپاراسکوپی
کمی خستگی یا احساس کشش خفیف در شروع فعالیت لزوما نگران‌کننده نیست، اما برخی نشانه‌ها نیاز به توقف ورزش و ارزیابی پزشکی دارند و نادیده گرفتن این علائم با تصور اینکه بخشی از روند طبیعی بهبود هستند، تصمیم درستی نیست.
- درد شدید، تیز یا رو به افزایش در شکم، لگن یا محل برش
- خونریزی واژینال شدید طوری که پس از فعالیت بیشتر می‌شود یا دفع لخته‌های غیرعادی
- تب، لرز، تهوع و استفراغ مداوم یا احساس بیماری قابل‌توجه
- قرمزی گسترده، گرمی، تورم، ترشح بدبو یا بازشدن محل برش
- تنگی نفس، درد قفسه سینه، سرگیجه شدید یا تورم و درد یک‌طرفه ساق پا
نکته: در صورت بروز تنگی نفس، درد قفسه سینه، غش، خونریزی شدید یا علائم احتمالی لخته خون، باید فورا به پزشک خود اطلاع دهید.
چگونه بعد از لاپاراسکوپی با خیال راحت به ورزش بازگردیم؟
زمان و نحوه بازگشت به ورزش پس از لاپاراسکوپی زنان باید براساس نوع و وسعت جراحی تعیین شود. دوره بهبودی پس از لاپاراسکوپی تشخیصی با عمل‌هایی مانند برداشتن کیست تخمدان، درمان آندومتریوز یا خارج کردن رحم یکسان نیست همچنین وضعیت زخم‌ها، شدت درد، میزان خونریزی، سطح انرژی، بیماری‌های زمینه‌ای و آمادگی جسمانی پیش از عمل نیز در تنظیم برنامه ورزشی نقش دارند.
پیش از افزایش شدت تمرین، باید بتوانید فعالیت‌های روزمره و پیاده‌روی سبک را بدون تشدید درد، خونریزی یا خستگی شدید انجام دهید. در ویزیت پیگیری، نوع ورزش موردنظر خود مانند دویدن، شنا، یوگا یا تمرینات باشگاهی را با پزشک در میان بگذارید. دکتر ویدا تقی‌پور بازرگانی پس از بررسی روند بهبودی و نوع جراحی، می‌تواند زمان مناسب و محدودیت‌های لازم برای بازگشت ایمن به ورزش را مشخص کند.
سوالات متداول درباره ورزش بعد از لاپاراسکوپی
پیاده‌روی آرام و کوتاه، در صورت نداشتن منع از سوی جراح باعث بازشدن بخیه نمی‌شود و به بهبود گردش خون کمک می‌کند با این حال راه‌رفتن طولانی، سریع یا همراه با درد و سرگیجه مناسب نیست.
زمان بازگشت به باشگاه به نوع عمل و روند ترمیم بستگی دارد. شروع فعالیت‌های سبک پس از بهبود اولیه امکان‌پذیر است اما تمرین با وزنه، شکم و هوازی شدید باید فقط پس از تایید پزشک انجام شود. بازگشت مرحله‌ای از آسیب و تشدید درد پیشگیری می‌کند.
فعالیت را متوقف کنید، استراحت داشته باشید و میزان خونریزی و علائم همراه را بررسی کنید. اگر لکه‌بینی ادامه پیدا کرد، بیشتر شد، همراه درد قابل‌توجه، تب یا ترشح غیرعادی بود، با پزشک تماس بگیرید چرا که خونریزی شدید نیازمند ارزیابی فوری است.
درد شانه اغلب به گاز باقی‌مانده پس از لاپاراسکوپی مربوط است و راه‌رفتن آرام و تغییر وضعیت بدن می‌تواند به کاهش تدریجی آن کمک کند اما ورزش سنگین درمان آن نیست. درد شدید، طول‌کشیده یا همراه تنگی نفس باید بررسی پزشکی شود.
جمع‌بندی…
ورزش بعد از لاپاراسکوپی زنان باید از پیاده‌روی آرام آغاز شود و با توجه به علائم بدن، نوع جراحی و نظر پزشک پیش برود. تمرینات شکم، وزنه سنگین، دویدن و حرکات پرشی نباید زودتر از زمان مناسب شروع شوند. اگر درباره بازگشت به فعالیت، خونریزی یا درد پس از ورزش تردید دارید، دریافت برنامه اختصاصی از دکتر ویدا تقی پور بازرگانی می‌تواند مسیر بهبود را ایمن‌تر کند.
