درد شانه بعد از لاپاراسکوپی یکی از علائمی است که برخی افراد پس از این جراحی تجربه می‌کنند و گاهی شدت آن باعث نگرانی بیمار می‌شود. اما چرا با وجود اینکه محل جراحی در شکم یا لگن است، شانه درد می‌گیرد؟ این ناراحتی اغلب با گاز دی‌اکسیدکربن مورد استفاده برای ایجاد فضای مناسب حین لاپاراسکوپی ارتباط دارد و معمولا هم با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کند. در ادامه بررسی می‌کنیم درد شانه بعد از لاپاراسکوپی به چه علت ایجاد می‌شود، چقدر طول می‌کشد و برای کاهش آن چه اقداماتی مفید است.
چرا بعد از لاپاراسکوپی شانه درد می‌گیرد؟
در لاپاراسکوپی برای ایجاد فضای کافی و دید بهتر جراح، شکم با گاز دی‌اکسیدکربن پر می‌شود که در پایان عمل بخش عمده گاز خارج می‌شود، ولی مقدار کمی از آن می‌تواند برای مدتی باقی بماند. این وضعیت لزوما نشانه مشکل در جراحی نیست و در بسیاری از بیماران رخ می‌دهد. باقی ماندن بخشی از این گاز پس از پایان جراحی می‌تواند دیافراگم را تحریک کند و این تحریک از طریق مسیرهای عصبی به ناحیه شانه منتقل شود به همین دلیل درد در محلی دور از محل جراحی احساس می‌شود.
این نوع درد معمولا با گذشت زمان و جذب گاز کاهش پیدا می‌کند و شدت آن در افراد مختلف متفاوت است. تغییر وضعیت بدن، راه رفتن و رعایت توصیه‌های پزشک در دوره پس از جراحی می‌تواند به کاهش ناراحتی کمک کند. با این حال اگر درد شدید یا مداوم باشد یا همراه با علائمی مانند تب، تنگی نفس یا درد غیرعادی شکم ایجاد شود، بررسی پزشکی اهمیت دارد.
برای دریافت مشاوره از دکتر ویدا تقی پور بازرگانی بهترین متخصص زنان در مشهد فرم زیر را پر کنید.
درد شانه بعد از لاپاراسکوپی چند روز طول می‌کشد؟
شدت و مدت درد در افراد مختلف فرق دارد و این موضوع به نوع عمل، مدت جراحی، مقدار گاز استفاده‌شده، میزان تحرک پس از عمل و حساسیت فرد به درد بستگی دارد. در اغلب موارد هم درد شانه در 24 تا 72 ساعت نخست محسوس‌تر است و سپس روند کاهشی پیدا می‌کند.
بعضی افراد تا حدود یک هفته احساس فشار یا تیرکشیدن خفیف به‌خصوص هنگام دراز کشیدن یا تغییر وضعیت دارند که انتظار می‌رود درد هر روز کمتر شود، نه اینکه ثابت بماند یا شدت بگیرد اما در صورت ادامه‌دار بودن درد شدید باید با تیم درمان مطرح شود.
بیشتر بخوانید: درد بعد از لاپاراسکوپی تا چه زمانی ادامه دارد؟
چگونه درد شانه پس از لاپاراسکوپی را کاهش دهیم؟
برای کاهش درد شانه پس از لاپاراسکوپی می‌توان از چند اقدام ساده و مراقبتی کمک گرفت تا گاز باقی‌مانده در شکم سریع‌تر جذب شود و فشار و ناراحتی کاهش پیدا کند اما انتخاب روش مناسب به شرایط جسمی فرد و نظر پزشک بستگی دارد.
- راه رفتن آرام پس از اجازه پزشک می‌تواند به حرکت گاز در شکم و کاهش ناراحتی کمک کند.
- تغییر وضعیت بدن و قرار گرفتن در وضعیت‌های راحت‌تر می‌تواند فشار واردشده به دیافراگم را کاهش دهد.
- استفاده از کمپرس گرم روی ناحیه شانه می‌تواند به آرام شدن عضلات و کاهش احساس درد کمک کند.
- مصرف مسکن تجویزشده توسط پزشک در صورت نیاز می‌تواند شدت درد را کنترل کند.
- مصرف مایعات کافی در صورت نداشتن محدودیت پزشکی، به حفظ شرایط مناسب بدن در دوره نقاهت کمک می‌کند.
- استراحت کافی و پرهیز از فعالیت‌های سنگین در روزهای ابتدایی، فشار اضافی بر بدن را کاهش می‌دهد.
دکتر ویدا تقی پور بازرگانی می‌تواند بر اساس نوع لاپاراسکوپی و علائم شما در مورد مراقبت‌های بعد از لاپاراسکوپی که شامل میزان فعالیت مجاز، شیوه مصرف مسکن راهنمایی‌های کاملی را ارائه می‌دهد.
چه کارهایی را نباید انجام داد؟
مالش عمیق و دردناک شانه، ورزش‌های کششی شدید، رانندگی در زمان مصرف داروهای خواب‌آور یا مخدر و مصرف خودسرانه داروهای ضدالتهاب از اشتباهات رایج هستند. بعضی داروها پس از جراحی به‌ویژه در افراد با بیماری معده، کلیه، خونریزی یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون، باید با احتیاط مصرف شوند.
خودداری کامل از حرکت نیز انتخاب مناسبی نیست، مگر پزشک استراحت مطلق تجویز کرده باشد. بی‌تحرکی می‌تواند نفخ، یبوست و خطر لخته خون را بیشتر کند از همین رو حرکت‌های آرام و مرحله‌ای به طور معمول از ماندن طولانی‌مدت در تخت بهتر است.
چه زمانی درد شانه بعد از لاپاراسکوپی خطرناک است؟
درد خفیف تا متوسط شانه که به‌تدریج کاهش می‌یابد، اغلب با گاز باقی‌مانده در شکم ارتباط دارد با این حال درد شانه نباید باعث نادیده گرفتن نشانه‌های مهم پس از جراحی شود همچنین شدت درد به‌تنهایی معیار کافی نیست و باید همراه با سایر علائم بررسی شود.
علائم هشدار که نیاز به تماس فوری با پزشک دارند!
اگر هر یک از نشانه‌های زیر دیده شد، منتظر برطرف شدن خودبه‌خودی درد نمانید و با جراح خود تماس بگیرید که از مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر است:
- تنگی نفس، درد قفسه سینه، تنفس دردناک یا احساس غش و ضعف شدید
- درد شکم شدید، شکم بسیار متورم یا دردی که به‌جای کاهش، رو به افزایش است.
- تب، لرز، تهوع و استفراغ مداوم یا ناتوانی در نوشیدن مایعات
- خونریزی غیرعادی واژینال، ترشح بدبو یا خونریزی و قرمزی پیشرونده از محل برش‌ها
- تورم، درد یا قرمزی یک‌طرفه ساق پا، به‌خصوص همراه با تنگی نفس
- درد شانه شدید و مداوم که پس از چند روز بهتر نشده یا با محدودیت واضح حرکت بازو همراه است.
نکته: در صورت مشاهده این علائم، از مصرف داروی اضافی برای پنهان‌کردن نشانه‌ها خودداری کنید. اطلاعاتی مانند زمان شروع درد، داروهای مصرف‌شده، درجه حرارت بدن و نوع جراحی به پزشک کمک می‌کند تصمیم دقیق‌تری بگیرد.
آیا درد شانه به نوع لاپاراسکوپی زنان ارتباط دارد؟
درد شانه می‌تواند پس از لاپاراسکوپی تشخیصی یا درمانی برای نمونه در بررسی درد لگنی، درمان کیست تخمدان، آندومتریوز، چسبندگی‌ها یا برخی جراحی‌های رحم رخ دهد؛ با این حال وجود این درد به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که عمل دشوار بوده یا عارضه‌ای ایجاد شده است. وسعت جراحی و مدت بیهوشی می‌توانند بر میزان ناراحتی عمومی پس از عمل اثر بگذارند اما پاسخ بدن هر فرد متفاوت است از همین رو ارزیابی علائم همراه و روند بهبود، از مقایسه تجربه خود با دیگران مفیدتر است.
پرسش‌های متداول مربوط به درد شانه بعد از لاپاراسکوپی
بله، درد شانه خفیف تا متوسط در روزهای ابتدایی پس از لاپاراسکوپی اغلب به دلیل تحریک دیافراگم توسط گاز دی‌اکسیدکربن رخ می‌دهد؛ اگر روند درد کاهشی باشد و علامت هشدار دیگری وجود نداشته باشد معمولا نگران‌کننده نیست.
درد ممکن است در هر دو شانه ایجاد شود اما بعضی افراد آن را در شانه راست واضح‌تر حس می‌کنند البته توجه داشته باشید که محل درد به تنهایی معیار تشخیص نیست؛ مهم‌تر از آن، شدت درد، روند بهبود و وجود علائمی مانند تنگی نفس یا درد شدید شکم است.
تنها داروهایی را مصرف کنید که در برگه ترخیص یا توسط پزشک برای شما تجویز شده‌اند. انتخاب مسکن به نوع عمل، سابقه بیماری‌ها، خطر خونریزی و داروهای هم‌زمان بستگی دارد؛ بنابراین مصرف خودسرانه دارو، به‌ویژه ضدالتهاب‌ها، مناسب نیست.
راه رفتن آرام و کوتاه، در صورت نداشتن منع پزشکی، اغلب به کاهش نفخ و جذب تدریجی گاز کمک می‌کند. فعالیت سنگین، خم‌و‌راست شدن ناگهانی یا بلند کردن بار می‌تواند درد محل جراحی را بیشتر کند و باید تا زمان تایید پزشک محدود شود.
جمع‌بندی…
درد شانه بعد از لاپاراسکوپی اغلب نتیجه درد ارجاعی ناشی از گاز دی‌اکسیدکربن و تحریک دیافراگم است که با راه رفتن آرام، استراحت مناسب، گرمای ملایم و مصرف صحیح داروهای تجویزشده کاهش می‌یابد. مهم‌ترین نکته، توجه به روند درد و علائم همراه است اگر درد شدید، ماندگار یا همراه با تنگی نفس، تب، درد شدید شکم یا خونریزی غیرعادی باشد، ارزیابی پزشکی را به تأخیر نیندازید. برای دریافت توصیه متناسب با نوع عمل و شرایط فردی، پیگیری با پزشک جراح اهمیت دارد؛ زیرا تشخیص و تصمیم‌گیری نهایی درباره درد پس از عمل باید بر پایه معاینه و سابقه پزشکی انجام شود.
